بازگشت به سخن تاریخ|ویژه نامه ها|کتابخانه های دیجیتال|پایگاههای اینترنتی|کتاب شناسی|معرفی کتاب|پایان نامه ها|مقالات دیگر|مقالات گروه|صفحه اصلی ویژه نامه
مقالات تحلیلی
ريشه‏ هاى فرهنگى، سياسى و اجتماعى قيام امام حسين عليه ‏السلام
حكم لبس السواد
درباره منابع تاریخ عاشورا
بررسی مستندات نظریه شهادت طلبی امام حسین(ع) در لهوف
حسین شناسی ما و حسین شناسی امویان
جایگاه مذاکره با دشمن در قیام امام حسین (ع)؛ نقدی بر دیدگاه محمد سروش محلاتی
سامان نیرنگ چشم اندازی به ساختار فرهنگی ـ سیاسی کوفه در آستانه قیام عاشورا
بستر تاریخى مفاهیم سیاسى - اجتماعى حادثه‏ى کربلا
نقدی بر آخرین سخن امام حسین(ع) با شَمِر
بازخوانی چند گزارش عاشورایی بر اساس بسترشناسی حوادث قیام
گفت و گو با نظام سلطه در سيره امام حسين(ع)(بخش دوم)
گفت و گو با نظام سلطه در سيره امام حسين(ع)(بخش اول)
راز جاودانگی قیام عاشورا در مقایسه با دیگر قیام ها
بستر تاریخی عزاداری امام حسین (ع) در اهل سنت
رابطه تکلیف و توانایی در نهضت عاشورا
آسیب شناسی عزاداری عاشورا
نقش زمان و مکان و مقتضیات آنها در بررسی گزارش‌های عاشورایی
هدف قيام امام حسين از زبان امام
عزاداري امام حسين عليه السلام در محضر امامان شيعه عليهم السلام
کتاب زندگانی حضرت ابالفضل العباس (ع)
نقش آفرینی حضرت عباس(علیه السلام) در حماسه عاشورا
علت عدم حضور سليمان بن صرد در کربلا
بازخوانی رزم نوجوان ماه‌رو در کربلا
جريان شناسي تاريخي رويكرد و قرائت حماسي ـ اسطوره‌اي از واقعة عاشورا
عزادارى، سنت يا بدعت؟
تاريخ عزادارى براى امام حسين(عليه السلام)
محمد بن حنفيه و قيام کربلا
چرا امام حسين(ع) به روزگار حکومت معاويه قيام نکرد
مسئله آب در کربلا
امام حسين عليه السلام و حکومت ديني
عزت طلبى در نهضت امام حسين(ع)
چرا امام حسين(ع) به روزگار حکومت معاويه قيام نکرد
قيام عاشورا: بايدها و پيامدها
جزئیات اخبار شهادت امام حسین در منابع کهن
عاشورا در آينه آمار و ارقام
از مرثيه تا تعزيه (بازخوانى تاريخى - هنرى تعزيه)
عزاداري امام حسين عليه السلام در محضر امامان شيعه عليهم السلام
بازخوانيِ چند حديث مشهور درباره عاشورا
عاشورا در آينه آمار و ارقام
عزادارى، سنت يا بدعت؟
بستر تاريخي‌ عزاداري امام حسين(ع)‌ در اهل‌ سنت‌
عوامل و انگيزه هاي تحريف در تاريخ عاشورا- بخش اول
عنصر آزادگي در نهضت حسيني
عبدالله بن جعفر و قيام كربلا
شهيد مطهري، پيامهاي عاشورا و خطر تحريف، مروري دوباره
شبهه زدايي از قيام امام حسين
زمينه هاي اجتماعي واقعه عاشورا
چرا امام حسين در روزگار معاويه قيام نکرد؟
جزئیات اخبار شهادت امام حسین در منابع کهن
نهضت عاشورا، پيام ها و پيامدها
پژوهشى درباره نام، سن و كيفيّت شهادت طفل شيرخوار امام حسين(ع)
فلسفه قيام عاشورا
قيام حسيني و عبدالله بن عباس
عوامل و انگيزه هاي تحريف در تاريخ عاشورا- بخش اول
پژوهشي درباره فرجام و محل دفن سر مطهر امام حسين(ع) و سرهاي ديگر شهدا
عنصر آزادگي در نهضت حسيني
شهيد مطهري، پيامهاي عاشورا و خطر تحريف، مروري دوباره
شبهه زدايي از قيام امام حسين
روي کردي هدف شناختي به نهضت عاشورا (نقد ديدگاه ها)
تحريفات عاشورا در مكتب تاريخ‏ نگارى شام
پژوهشى در اربعين حسينى(عليه السلام)
بن مايه ها و درون مايه هاي رخداد عاشورا (بررسي تاريخي)
از عاشوراي حماسه تا عاشوراي مرثيه
علت عدم حضور سليمان بن صرد در کربلا
روي کردي هدف شناختي به نهضت عاشورا (نقد ديدگاه ها)
بازخوانی رزم نوجوان ماه‌رو در کربلا
زمينه هاي اجتماعي واقعه عاشورا
پربازدید ترین مطالب
کتابشناسی امام حسن عسکری(ع) ( 4750 )
آثار منسوب به امام صادق (ع) ( 3946 )
زندگينامه حجت الاسلام و المسلمین ناصر باقری بیدهندی ( 3566 )
تعامل امام عسکری(ع) با فرقه‌ها و جریان‌های شیعی ( 3562 )
فهرست جلسات بررسی تاریخ کلام امامیه در عصر حضور ائمه (ع) ( 3533 )
رفتار سیاسی امیرمؤمنان (ع) و پاسخی به پرسش ها و اشکالات ( 3157 )
ماجرای عقیم بودن امام حسن عسکری(ع) ( 3023 )
جایگاه غدیر در سقیفه ( 2909 )
نکات اصلی و کلیدی در مطالعات غدیر شناسی ( 2776 )
آنه ماری شمیل و کتاب محمد رسول خدا (ص) ( 2774 )


  چاپ        ارسال به دوست


مقالات متفرقه تاریخی


نقدی بر آخرین سخن امام حسین(ع) با شَمِر


برخي مقاتل آخرين لحظات زندگي حضرت سيد الشهداء(ع) را چنين واگويه کرده‎اند که وقتي شمر بر سينه حضرت نشست، امام(ع) فرمود: «مَنْ أَنْتَ، فَقَدِ ارْتَقَيتَ مُرْتَقي عَظيماً فقال: هو(انا) الشَّمِر». منابع شيعي و سني اين خبر را تا قرن يازدهم براي جناب سيد الشهداء(ع) نقل نکرده‎اند و چنان مي‎نمايد که اين سخن برگرفته از منتخب فخرالدين طريحي(م1085ق) به نام «المنتخب في المراثي و الخطب» باشد، که به «مجالس الطريحي» و «المجالس الفخريه» نيز نامبردار است (آقابزرگ، الذريعه، ج22، ص420) و آن اثري ضعيف مشتمل بر مطالب نادرستِ فراوان و بهره‎گرفته از روضة الشهداي کاشفي(م910ق) با نقل مطالب بي‎پيشينه است.

 

انتخاب رنگ سبز براي لباس از سوي امام حسن(ع) و قرمز از سوي امام حسين(ع) که نشانه مسموميت يکي و کشته شدن ديگري و نيز تعبير «صريع کربلاء» از جبرئيل به امام حسين(ع) نمونه‎هاي بي‎پيشينه طريحي است (نک: طريحي، المنتخب، ج1، ص121 و 151).

مقتل‎هاي نامعتبر ديگري مانند تحفة الأزهار، ج 2، ص92 از ضامن بن شدقم(زيسته در 1082ق)؛ الدمعة الساکبه، ج4، ص358 اثر دهدشتي(م1285ق)؛ اسرار الشهاده، ص425 نگاشته دربندي(م1285ق)؛ ينابيع المودّه، ج3، ص83 تأليف قندوزي(م1294ق)؛ ناسخ التواريخ، ج2، ص390 نگارش سپهر(م1297ق)؛ ذريعة النجاة، ص? به خامه خاتون‎آبادي(م1330ق) نيز اين خبر را با تفاوت‎هايي در محتوا نقل کرده‎اند. اما بي‎اعتباري خبر چندان آشکار بوده که افزون بر مقاتل معتبر و نامعتبر قرون متقدم و ميانه، علامه مجلسي در بحار الانوار، جناب ري‎شهري در دانشنامه امام حسين(ع) و جناب پيشوايي در مقتل جامع سيد الشهداء(ع) حتي اشاره به آن نداشته‎اند. دنباله خبر درخواست امام حسين(ع) از شمر را براي نوشيدن آب يا به نقلي زنده ماندن را بيان کرده که نشان از ضعف بيشتر خبر است.

 اما شيعه و سني از جمله علي بن ابراهيم قمي، تفسير، ج1، ص268 و از او مجلسي، بحار الانوار، ج19، ص257 و 283 و رک: طبرسي، اعلام الوري، ج1، ص171؛ ابن شهرآشوب، مناقب، ج1، ص123؛ فيض، الصافي، ج2، ص284 و يوسفي غروي، موسوعة التاريخ الاسلامي، ج2، ص131* ابن هشام، السيرة النبويه، ج1، ص636؛ واقدي، المغازي، ج1، ص90؛ بلاذري، انساب الاشراف، ج1، ص299؛ طبري، تاريخ، ج2، ص155؛ ابوفرج اصفهاني، الاغاني، ج4، ص395؛ ابن حبان، الثقات، ج1، ص172؛ بيهقي، دلائل النبوه، ج 3، ص85؛ بغوي، معالم التنزيل، ج2، ص239 و مورخان و محدثاني ديگر، اين خبر را در باره ابوجهل نقل کرده‎اند که وي به عبدالله بن مسعود گفت: «لقد ارتقيت مرتقا صُعبا»: «قال ابن مسعود: فوجدته في آخر رمقٍ فوضعت رجلي علي عنقه فقلت: الحمد لله الذي أخزاک! قال: إنما أخزي الله عبد ابن أم عبد! لقد ارتقيت مرتقي صعباً». سمرقندي (تفسير، ج2، ص9) و سرخسي (المبسوط، ج10، ص48 و همو شرح سير الکبير، ج2، ص600) صعبا را عظيما ضبط کرده که با نقل خبر مقاتل براي امام حسين(ع) نزديک‎تر مي‎شود.

به احتمال، برخي مقتل‎نگاران دوره‎هاي صفوي و قاجار خبر ابوجهل را به کربلا پيوند زده و بازسازي کرده‎اند، به ويژه که آن تعبير ضرب‎المثل بوده که يزيد بن عبدالملک برضد عبدالرحمان بن ضحاک (يعقوبي، تاريخ، ج2، ص313)، منصور به هنگام کشتن ابومسلم خراساني (بلاذري، انساب الاشراف، ج4، ص79؛ دينوري، الاخبار الطوال، ص382 و مسعودي، مروج الذهب، ج3، ص392)، و الظاهر لاعزاز الله از حاکمان فاطمی مصر برضد هتک حرمت کننده بيت‎الله (ابن تغري بردي، النجوم الظاهره، ج4، ص250) از آن استفاده کرده‎اند.

حسین حسینیان مقدم



١٣:١٠ - جمعه ٣١ مرداد ١٣٩٩    /    شماره : ١١٣٢١٣    /    تعداد نمایش : ١٠٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





مقالات گروه

نقدی بر آخرین سخن امام حسین(ع) با شَمِر

نویسنده: حسین حسینیان مقدم؛ برخي مقاتل آخرين لحظات زندگي حضرت سيد الشهداء(ع) را چنين واگويه کرده‎اند که وقتي شمر بر سينه حضرت نشست، امام(ع) فرمود: «مَنْ أَنْتَ، فَقَدِ ارْتَقَيتَ مُرْتَقي عَظيماً فقال: هو(انا) الشَّمِر». منابع شيعي و سني اين خبر را تا قرن يازدهم براي جناب سيد الشهداء(ع) نقل نکرده‎اند.

بازخوانی چند گزارش عاشورایی بر اساس بسترشناسی حوادث قیام

نویسندگان: ابراهیم گودرزی، نعمت الله صفری فروشانی و سید محمدحسین مقدس نیان؛ همان گونه که برداشت های گوناگون از گزارش های قیام عاشورا، زمینه ساز ارائه دیدگاه هایی متفاوت و گاه متعارض درباره چیستی و چرایی قیام سیدالشهدا(ع) بوده است، بازخوانی این گزارش ها می تواند زمینه ساز رسیدن به تحلیل هایی نو و ژرف از بستر و بایسته های رویدادهای مربوط به قیام عاشورا و در نتیجه شناخت هرچه بهتر این قیام شود.

گفت و گو با نظام سلطه در سيره امام حسين(ع)(بخش دوم)

دكتر محمد الله اكبري: گزارش هايي كه در منابع معتبر وجود دارد، در روزهاي اول اقامت امام حسين(ع) و عمر سعد در كربلا، بارها در جلسات متعدد، با هم گفت و گو كردند كه مشكل به گونه‌اي حل شود كه به جنگ منجر نشود.

گفت و گو با نظام سلطه در سيره امام حسين(ع)(بخش اول)

دکتر محمد الله اکبری: امام تا وقتي كه اسلام در مسير درستي حركت مي كند، با كسي سر جنگ ندارد ولو حاكم هم نيست. اما وقتي اسلام دارد وارونه جلوه داده مي شود، وظيفه اش اين است كه بر فساد صبر نكند، چون جامعه، جامعۀ اسلام است.

بستر تاریخی عزاداری امام حسین (ع) در اهل سنت

نویسنده: رسول جعفریان؛ در این نوشتار نگارنده بر آن است که بستر های تاریخی عزاداری امام حسین علیه السلام در اهل سنت را مورد واکاوی و بررسی قرار دهد.

نقد و ارزيابي كتاب«الفتوح» بارويكرد به حادثه كربلا

با کنکاش در منابع تراجم نگاري و کتاب شناسي قرن هاي سوم چهارم هجري ،در مي يابيم که کتاب «الفتوح »و نويسنده ي...

امام حسين عليه السلام و قيام براى تشكيل حكومت اسلامى

معاويه بن ابى سفيان در طول دوران حكومتش جامعه اسلامى را از هويت خود دور مى ساخت در چنين موقعيتى امام حسين(ع) با...

تأثیر نهضت سرخ حسينى(ع) بر پیروزی نهضت خمينى(ره)

مفروض اين نوشتار اين است: "قيام سرخ امام حسين ‏عليه السلام بر پيروزى انقلاب اسلامى تأثير گذاشته است." اين...

بررسي مستند حيات حضرت زينب(س) و نقش آفرینی در نهضت حسینی

بررسي مستند حيات حضرت زينب(س) و نقش آفرینی در نهضت حسینی(بر اساس منابع پیش از قرن هفتم هجری) مقاله برگزیده در...

ویژه نامه های سخن تاریخ