بازگشت به سخن تاریخ|احادیث منتخب|نشست ها و همایش ها|پرسمان|وب سایت و نرم افزار|پایان نامه ها|کتاب شناسی|مقالات دیگران|مقالات گروه|صفحه اصلی ویژه نامه
مقالات ویژه نامه امام حسن (ع)


  چاپ        ارسال به دوست


اخبار تاريخي


اوج مظلومیت در برابر خدعه و خیانت


شهادت مظلومانه امام حسن مجتبی(ع)، یکی از غم‌انگیزترین وقایع تاریخ اسلام است. آن امام بزرگوار که پس از شهادت پدرش و به دلیل خیانت و سستی مردم عراق، ناچار شد حکومت را به معاویه واگذار کند و به قهرمانانه‌ترین نرمش تاریخ تن در دهد، در حالی غریبانه به دیدار معبود شتافت و شربت شهادت نوشید که حتی در منزل خود، از شر جاسوسان در امان نبود و سرانجام، همسر آن حضرت، دست به جنایتی هولناک زد و امام(ع) را به شهادت رساند.

 

طبق مستندات تاریخی، معاویه پیش از شهادت امام حسن مجتبی(ع)، بارها کوشیده بود تا آن حضرت را با خوراندن سم، از میان بردارد، اما موفق نشده بود؛ با این حال، در آخرین بار، زهری که به امام مجتبی(ع) خوراندند، چنان قوی بود که بدن آن حضرت نتوانست آسیب ناشی از آن را تحمل کند. شهادت غریبانه پیشوای دوم، پایان مظلومیت او نبود. امویان که در آتش کینه نسبت به خاندان پیامبر(ص) می‌سوختند، مانع از دفن پیکر مطهر آن حضرت در کنار جد بزرگوارش شدند و حتی، تابوت حامل پیکر مطهر امام(ع) را تیرباران کردند.

در نهایت، طبق وصیت آن حضرت، پیکر مطهر امام حسن مجتبی(ع) به قبرستان بقیع حمل و در جوار مرقد ملکوتی مادر بزرگوارش، به خاک سپرده شد. آن‌چه در پی می‌آید، فرازهایی از کتاب «زندگی امام حسن مجتبی(ع)»، اثر ارزشمند استاد مهدی پیشوایی است که در آن، به صورت مختصر، دلایل و عواملی که باعث به شهادت رساندن امام حسن مجتبی(ع) شد، بررسی شده است.

استاد پیشوایی، با اشاره به رویکرد مزورانه معاویه برای موروثی کردن حکومت در خاندان اموی، به بررسی چرایی و چگونگی اقدام وقیحانه وی در زیر پا گذاشتن عهدنامه صلح با امام حسن(ع) می‌پردازد. به اعتقاد استاد پیشوایی، امام حسن مجتبی(ع)، مانع بزرگی بر سر راه تحقق نقشه شوم معاویه بود و پسر ابوسفیان با به شهادت رساندن امام(ع) کوشید به اهداف پلیدش، جامه عمل بپوشاند.

بدعت گذاری معاویه

پس از انعقاد پیمان صلح میان امام حسن(ع) و معاویه، پسر ابوسفیان که بر اوضاع مسلط شده بود، نقشه جدید و خطرناکی کشید تا جهان اسلام را با فاجعه بزرگی رو به رو کند؛ این نقشه عبارت بود از نامزدی یزید برای زمامداری مسلمانان پس از مرگ خود! معاویه تصمیم گرفت برای ولیعهدی یزید، از مسلمانان بیعت بگیرد تا او پس از مرگ پدرش، بر مسند قدرت و حکومت تکیه زند.

اجرای این نقشه که خطرات بزرگی برای جهان اسلام در برداشت، فوق العاده دشوار بود؛ زیرا این کار از یک سو حکومت و خلافت بی آلایش صدر اسلام را مبدل به یک حکومت اشرافی موروثی و حکومت اسلامی را از محور اصلی خود، به کلی منحرف می‌کرد و از سوی دیگر، این رویه در دوره خلفای قبلی، مسبوق به سابقه نبود. تا آن روز، خلیفه عملاً با یکی از دو روش زیر تعیین می شد: 1- تصریح پیامبر(ص) یا پیشوای قبلی بر وصایت و خلافت امام(ع) و پیشوای بعدی، چنان که شیعیان از این راه پیروی کرده و معتقد بودند که پیشوای مسلمانان باید از طرف پیامبر(ص) یا امام معصوم(ع) قبلی معین شود.

2- انتخاب از طریق شورای مسلمانان. اکنون، معاویه که خود بدون رأی شورا و بدون چنین نصّی، خلافت را تصاحب کرده بود، می خواست راه سومی را به نفع خاندان خود به وجود آورد و آن این که، خلافت را به یک امر موروثی تبدیل و بعد از وی، فرزندش یزید مقام خلافت را تصاحب کند.

مانع بزرگ در برابر دسیسه پسر ابوسفیان

معاویه به یاری ایادی و کارگزاران خود، زمینه را برای اجرای این نقشه، آماده و با تهدید یا تطمیع، راه را هموار کرد؛ ولی یک مانع بزرگ در راه اجرای این نقشه شوم وجود داشت و آن عبارت بود از وجود مقدس امام مجتبی(ع)، بزرگ ترین شخصیت آن روز جهان اسلام. حضرت مجتبی(ع) به دو دلیل مانع اجرای نقشه معاویه بود؛ نخست این که معاویه طبق مفاد صریح صلح نامه، حق تعیین و انتخاب ولیعهد را نداشت؛ بلکه پس از مرگ وی، خلافت به امام مجتبی(ع) و اگر آن حضرت در قید حیات نبود، به حسین بن علی(ع) منتقل می شد.

دومین مانع، شایستگی، عظمت و لیاقت آن حضرت، برای تصدی خلافت و زمامداری جامعه اسلامی و توجه افکار عمومی به امام مجتبی(ع) بود؛ زیرا هیچ فرد عاقلی، هنگام مقایسه شخصیت بزرگی همچون امام حسن(ع) با هر یک از افراد جامعه اسلامی، تردیدی در صلاحیت و جایگاه ممتاز آن حضرت روا نمی‌داشت. این‌جا بود که معاویه به حیله‌ای ناجوانمردانه و قدیمی، یعنی از میان برداشتن رقیب به وسیله زهر، متوسل شد و امام مجتبی(ع) را به وسیله سم، مسموم کرد و به شهادت رساند و جنایت دیگری را بر سیاهه جنایات خود افزود. اگر چه پس از شهادت امام حسن(ع)، گرفتن بیعت برای ولیعهدی یزید هم به آسانی عملی نشد و معاویه در این راه، با مشکلاتی رو به رو شد، اما به هر حال، شهادت آن حضرت، تا حد زیادی معاویه را به هدف پلیدش نزدیک کرد.


خطای فاحش برخی نویسندگان غربی

برخی از نویسندگان غربی، به عللی که به برنامه های استعماری غربی ها، در لباس خاورشناسی و اسلام شناسی مربوط می شود، این حقیقت تاریخی، یعنی شهادت مظلومانه امام حسن مجتبی(ع) به دست معاویه را انکار می‌کنند و با کمال وقاحت می‌کوشند معاویه را از این جنایت تبرئه کنند. ما از یادآوری مطالب غرض آلود و تهمت های بی اساس و اهانت آمیز این به اصطلاح نویسندگان محقق! صرف نظر می‌کنیم و برای روشن شدن اذهان شما خوانندگان گرامی، به بررسی جریان شهادت امام مجتبی(ع) می پردازیم.

ده ها نفر از دانشمندان و مورخان شیعه و سنی، جریان توطئه‌ای ناجوانمردانه علیه پیشوای دوم شیعیان را به تفصیل نوشته اند و این مسئله، به قدری در میان مورخان معروف است که گمان نمی کنیم جای انکار باشد. ولی برای آن که مطلب بهتر روشن شود، گفتار گروهی از مورخان و دانشمندان را در این جا می آوریم و تصور می کنیم با ملاحظه سخنان آن ها، نیازی به نقل سخنان همه دانشمندان نباشد.


همسر جنایتکار

خلاصه جریان از این قرار است که معاویه، «جعده» همسر امام مجتبی(ع) را که دختر «اشعث بن قیس کندی» و وابسته به یکی از خاندان های ضد علوی بود، تطمیع کرد و 100 هزار درهم پول برای او فرستاد و پیغام داد که اگر به حسن بن علی(ع) زهر بخوراند و او را به شهادت برساند، «جعده» را به همسری فرزندش یزید درمی‌آورد. «جعده» فریب وعده های معاویه را خورد و دست به این جنایت هولناک زد و همسر گرامی و مهربان خود را، مسموم کرد. امام مجتبی(ع) پس از مدتی بیماری، سرانجام در اثر مسمومیت شدید به شهادت رسید. هنگامی که خبر شهادت حضرت در شام به معاویه رسید، فوق العاده خوشحال شد و اظهار شادمانی کرد.


اعتراف مورخان

این قضیه را با اندکی اختلاف در ترتیب بیان وقایع، این دانشمندان و مورخان در کتاب‌ها و تألیفات خود آورده اند: محمدبن جریر طبری، مسعودی، ابوالفرج اصفهانی، شیخ مفید، ابوعلی فضل بن حسن طبرسی، ابن عبدالبر، ابن شهرآشوب، ابن صباغ مالکی، ابن جوزی، شبلنجی، سیوطی، علی بن عیسی اربلی و گروهی دیگر از دانشمندان معروف. دانشمند معروف جهان تسنن «شیخ محمد صبان» می نویسد: «عده زیادی از دانشمندان گذشته و حال، معتقدند که امام حسن(ع) به وسیله زهر مسموم و شهید شد.»


کارنامه سیاه خاندان اشعث

این مسئله در آن زمان به قدری مشهور بوده است که طبق گواهی گروهی از مورخان، پس از شهادت امام مجتبی(ع)، مردی از خاندان طلحه، جعده را تزویج کرد و از او دارای فرزندانی شد؛ گاهی که میان فرزندان وی و قریشیان مشاجره ای رخ می داد، مردم قریش آن ها را «فرزندان زن شوهرکش!» خطاب می کردند. امام صادق(ع) با اشاره به این حادثه می فرمود: «اشعث بن قیس در به شهادت رساندن امیرمومنان(ع) شریک بود، دخترش، حسن بن علی(ع) را مسموم و پسرش محمد نیز، در به شهادت رساندن امام حسین(ع) شرکت کرد.»


٢٣:٤٩ - پنج شنبه ١٨ ارديبهشت ١٣٩٩    /    شماره : ١١١٦٧٤    /    تعداد نمایش : ٢٣٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





مقالات گروه

ثروت امام حسن (ع) از کجا بود و چطور هزینه می شد؟

دکتر نعمت الله صفری فروشانی: در خصوص امام حسن (ع) باید دانست که درآمدهای حضرت (ع) به عنوان از چند طریق انجام می شد؛ موقوفات پیامبر (ص)، موقوفات امام علی (ع) و موقوفات یا صدقات حضرت فاطمه (ص)- البته نه به معنای صدقه ای که در عرف متداول و رایج است - .

آياتي از قرآن در شان امام حسن(ع) و بررسي صلح تحميلي به امام

حجت الاسلام حمید رضا مطهری: علاوه بر آيات متعدد درباره اهل بيت (ع) در قرآن دو آيه «تطهير» و «مباهله» در ارتباط با آل عبا و امام حسن (ع) آمده است.

مطلاق تهمت به امام مجتبی(ع) است

حجت الاسلام محمدرضا جباری: مطلاق تهمت به امام مجتبی(ع) است

شهادت امام حسن(ع)؛ ۲۸ یا ۷ صفر؟

حجت الاسلام رسول جعفریان: تواریخی از سنی و شیعه که روز وفات امام حسن(ع) را از دو روز مانده به آخر صفر تا پنج ربیع الاول هستند، بسیار زیادند و از نظر تاریخی، بسیار دشوار است که بتوان یک نظر تاریخی متفاوت را پذیرفت.

منابع شیعی به امام حسن کم‌لطفی کرده‌اند

دکتر نعمت الله صفری فروشانی: ما در همه موضوعات مربوط به امام حسن مجتبی(ع) بسیار کم پژوهش کرده‌ایم و بیشترین مطالب درباره امام حسن در منابع اهل سنت وجود دارد.
ویژه نامه های سخن تاریخ
پیامبر اعظم(ص)
امام علی (ع)
عید غدیر خم
حضرت فاطمه زهرا(س)
امام حسن مجتبی (ع)
ماه محرم
امام صادق (ع)
امام کاظم (ع)
امام رضا (ع)
امام جواد (ع)
امام هادی (ع)
امام عسگری (ع)
امام مهدی(عج)
روز تاریخ