بازگشت به سخن تاریخ|پرسش و پاسخ ها|مراکز مهدوی|وب سایت و نرم افزار|پایان نامه ها|گزارش و مصاحبه|معرفی و نقد کتاب|مقالات دیگران|مقالات گروه|صفحه اصلی ویژه نامه
مقالات ویژه نامه امام زمان (ع)
تحلیل گفتمان مهدویت در عصر شاه اسماعیل و شاه طهماسب صفوی (907 - 986 ق)
بررسی تحلیلی رویکردهای امویان به مسئله مهدویت
سبک شناسی مواجهه امامان معصوم علیهم السلام با مدعیان دروغین مهدویت
ابعاد و مولفه های تمدن زمینه ساز ظهور با تکیه بر مبانی دینی و اندیشه های مقام معظم رهبری (مدظله العالی)
اثر بخشی کارکردگرایانه آموزه مهدویت در نظام اخلاقی تمدن اسلامی
اندیشه مهدویت و تمدن نوین اسلامی
بررسی و نقد دیدگاه «تاثیرگذاری منفی باور به مهدویت در مسیر پیشرفت تمدنی اسلام»
بن مایه های تمدن مهدوی و تاثیر آن در سبک زندگی
تطبیق انقلاب مشروطه با وقایع عصر ظهور!
تحلیل جایگاه آموزه های مهدوی در احیای فرهنگ و تمدن نوین اسلامی
دین و تمدن در گذار تاریخ (رویکردی راهبردی و تمدنی به مهدویت)
چرا اظهارات مربوط به ظهور از تب و تاب افتاده است؟
گونه شناسی رویکردهای آموزه مهدویت درچارچوب ظرفیت تمدنی
علل اوج‌گیری مهدی‌پژوهی و مهدی‌ستیزی در غرب و راه‌های مقابله با آن در پرتو نظرات حضرت آیت‌اللّه خامنه‌ای
مُلک عظیم؛ مهدویت و تمدن در قرآن کریم
واکاوی جایگاه تفکر مهدویت و حکومت جهانی مهدوی در افق تمدن نوین اسلامی
تجلي عدالت مهدوي در عدالت كارگزاران
واکاوی در هویت و زندگی مادر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف
اثبات تاریخی وجود امام زمان از راه بررسی منصب وکالت در عصر غیبت صغرا
بازخوانی عوامل پیدایش و انحطاط انشعابات انحرافی شیعه در غیبت صغرا
کاوشی درچرایی اندک بودن داده‌های شرح‌حال نگاری سمری و تاثیر آن بر جایگاه وکالتی ایشان
بازخواني سند و متن حديثي درباره تبار امام مهدي
بررسي تطبيقي شخصيت شناسي امام مهدي در ديدگاه فريقين
بازخواني عوامل پيدايش مدعيان دروغين مهدويّت و گرايش مردم به آنان
مقايسه انديشه مهدويت شيعه اثني عشري و نظريه پايان تاريخ فوکوياما
جزيره خضرا در ترازوي نقد
تاثير انديشه مهدويت در شکل گيري دولت فاطميان
كاوشي در بازشناسي مفضل بن عمر از راويان احاديث مهدوي
نقد و بررسي شبهات دکتر ناصر القفاري درباره انديشه مهدويت
بررسي و نقد نظرات پروفسور هانري كُربَن دربارة مهدويت
گزارشي از تاليف کتاب هاي مهدوي در حوزه علمي حله
آثار مهدوي ازنيمه دوم قرن پنجم تا نيمه دوم قرن هفتم هجري
سوء استفاده از انديشه مهدويت در جنبش روشنيه
مهدويت از ديدگاه دين پژوهان و اسلام شناسان غربي (دايرة المعارف اسلام چاپ کمبريج)
فرهنگ مهدويت در القاب خلفاى عباسى
دوره قاجار و تاليفات درباره مهدويت
مستشرقان و مهدويت
مهدويت در واقفيه و موضع‌گيري امام رضا عليه السلام
بررسي تاريخي گزارش شيخ صدوق درباره نرجس خاتون
مهدي(عج) و مهدويت از ديدگاه نهج البلاغه


  چاپ        ارسال به دوست

محضر امام باقر(ع) دانشگاه بین المللی معرفت بود

سید مرتضی حسینی شاه ترابی، استاد مدعو گروه تاریخ اسلام جامعه المصطفی (ص) العالمیه به مناسبت فرا رسیدن سالروز ولادت امام باقر (ع) در گفتگو با خبرنگار اندیشه خبرگزاری شبستان با اشاره به سیره علمی ایشان و نحوه جهل زدایی آن حضرت (ع)‌ از جامعه اظهار کرد: جهل زدایی و آگاهی بخشی از دین در سیره تمامی ائمه‏ اطهار (ع) یک اصل است، همان طور که تلاش های امیرالمومنین علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و امام سجاد(ع) در این زمینه مشهود است.

وی ادامه داد: در این میان حتی قیام امام حسین (ع) را هم می توان حرکتی در راستای همین آگاهی بخشی به جامعه اسلامی شمرد، آگاهی بخشی به اینکه دین اسلام و سیره نبوی در غباری از گزارش ها، تفسیرها و عملکردهای نادرست پوشیده شده است و جهل موجود درباره آموزه های نبوی را باید برطرف کرد.

 

وی با بیان اینکه شرایط سیاسی- فرهنگی عصر امام حسین (ع) به گونه ای بود که انتخابی جز قیام پیش روی آن حضرت (ع)‌ باقی نگذاشت، قیامی که از همان روز نخست با جهل زدایی و آگاهی بخشی آغاز شد و امام سجاد (ع) پس از شهادت آن حضرت (ع)‌ادامه دهنده آن بود، افزود: البته بحران سیاسی پیش آمده پس از قیام عاشورا و حساسیت حکومت اموی نسبت به علویان طوری بود که شرایط را برای هر گونه اقدام سیاسی و فرهنگی امام سجاد(ع) دشوار می کرد و آگاهی بخشی از طریق دعا انتخاب آن حضرت (ع) شد.

 

این پژوهشگر تاریخ اسلام اضافه کرد: این جهل زدایی و آگاهی بخشی به جامعه همچنان تا دوران امامت امام باقر (ع) ادامه یافت و در دوره امامت آن حضرت (ع) شرایطی فراهم شد تا امام (ع) بتوانند معارف و آموزه های اهل بیت(ع) را که بهترین و درست ترین تفسیر از سیره نبوی اند در شکلی گسترده به جامعه اسلامی ارائه کند.

 

وی عنوان کرد: وضعیت سیاسی دربار اموی یکی از این شرایط بود ضمن آنکه دوران امامت امام باقر (ع) مقارن است با روزگار حکومت ولید بن عبدالملک، سلیمان بن عبدالملک، عمر بن عبدالعزیز، یزید بن عبدالملک و برادرش هشام بن عبدالملک؛ یعنی دوره امامت ایشان معاصر است با به حکومت رسیدن پنج حاکم اموی.

 

حسینی شاه ترابی در ادامه ابراز کرد: به عبارت دیگر در فاصله حدود یازده سال از سال 94 تا سال 105 هجری، یک بی ثباتی سیاسی در دربار امویان حاکم بود که از فشار سیاسی پیشین در مورد اهل بیت(ع) می کاست و فرصت اقدامات علمی و فرهنگی را برای امام باقر (ع) فراهم می کرد.

 

وی تصریح کرد: در کنار این بی ثباتی سیاسی درون دربار اموی، گسترش فتوحات و آشنایی های اولیه مسلمانان با اندیشه های غیراسلامی و ملل غیرمسلمان هم علاقمندی و رغبت مسلمانان را به فراگیری معارف اهل بیت (ع) و آشنایی بهتر و عمیق تر با آموزه های اسلامی بیشتر می کرد.

 

به گفته این پژوهشگر از سوی دیگر از دوره خالد بن یزید اموی، نهضت ترجمه شروع و نخستین قدم ها در دوره او برداشته و ترجمه متون غیرعربی که موضوعات اولیه آن علم کمیا بود، صورت گرفته بود و جامعه اسلامی توقعات معرفتی بیشتری نسبت به قبل داشت و عطش لازم برای معارف اهل بیت(ع) را به تدریج پیدا کرده بود. 

 

این کارشناس تاریخ تمدن اسلامی عنوان کرد: علاوه بر این، چرخش نسبی جامعه از قیام های محکوم به سرکوبی و شکست به سوی فرهنگ سازی و تدوین فقه و حدیث برای پاسداشتن آموزه های نبوی را هم در این دوره می توان مشاهده کرد که محصول برخوردهای بسیار سخت و بی رحمانه امویان با قیام ها و قیام کنندگان بود.

 

وی با اشاره به اینکه در کنار این مسائل، حاکمیت عمر بن عبدالعزیز از سال 99 تا 101 هجری و سیاست های او یکی دیگر از شرایط مهم و زمینه ساز برای گسترش اقدامات امام باقر(ع) در زمینه جهل زدایی از جامعه بود، ابراز کرد: تا پیش از به حکومت رسیدن عمر بن عبدالعزیز منع کتابت حدیث به طور رسمی متداول بود و عمربن عبدالعزیز این منع کتابت حدیث را برداشت و از اینجا بود که زمینه های کتابت و تدوین حدیث فراهم و توجه حدیث نبوی و کتابت آن به طور جدی تر مطرح شد و امام باقر (ع) از این فرصت استفاده کرد و به نشر معارف اهل بیت (ع) و احادیث و آموزه های نبوی پرداخت.

 

حسینی شاه ترابی یادآور شد: در مجموع، پیش از امامت امام باقر (ع) شرایط به گونه ای بود که مردم توجه چندانی به دانستن امور و مسائل دینی نداشتند و مسائل دینی و فقهی بیشتر در شهر مدینه مطرح بود و در جمع های محدودی مطرح می شد، اما با شرایط پیش آمده در عصر امامت امام باقر (ع) توجه به مسائل و مباحث معرفتی و آگاهی های دینی در جامعه بیشتر شد و از شهرهای مختلف دور و نزدیک مثل خراسان و کوفه به محضر حضرت (ع) رسیدند و از آن حضرت (ع) معرفت و آگاهی اخذ کردند.

/پایان پیام/


٠١:٥٤ - چهارشنبه ٣٠ شهريور ١٣٩٤    /    شماره : ٦٢٤٨٩    /    تعداد نمایش : ١٥٥٥


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





مقالات گروه

مهدويت و آخرالزمان

حجت الاسلام والمسلمین دکتر رفیعی: رابطه بین امام زمان و امام حسین همان رابطه بین ظهور و عاشوراست. رابطه بین یاران حسین و یاران امام زمان و انتظار، دو خط پشت سر هم و دنبال هم است. انتظار و ظهور در امتداد عاشورا و کربلا است. در این سخنرانی به ویژگی های مشترک یاران دو امام پرداخته می شود.

چرا اظهارات مربوط به ظهور از تب و تاب افتاده است؟

نویسنده: حجت الاسلام رسول جعفریان؛ در یک مقطع، در کشور ما، اخبار ظهور در ایران بشدت رشد کرد و بازتاب قابل توجهی در جامعه داشت. مدعیان فراوانی در این گوشه و گوشه یافت شدند و مطالب شگفتی گفتند. این امر بی سابقه نبود، اما در آن دوره شدت گرفت. حالا یک سالی است که این مباحث فروکش کرده است. با این حال باید گفت به مناسبت تحولات سوریه و عراق، همچنان زمینه وجود دارد.

گونه شناسی رویکردهای آموزه مهدویت درچارچوب ظرفیت تمدنی

نویسندگان: حجت الاسلام دکتر محسن الویری و محمدرضا برزویی؛ آموزه مهدویت، بخشی مهم از اندیشه اسلامی است که می تواند از طریق ترسیم آینده ای دست یافتنی در شکل دادن به جوهره و روح حاکم بر تمدن جدید اسلامی، نقش آفرین باشد و به مثابه یک «ستاره راهنما»، راهنمای جوامع اسلامی به سوی جامعه کمال یافته و برخوردار از تمدن آرمانی به شمار آید. این آموزه در پیروزی، تثبیت و بقای انقلاب اسلامی ایران نیز نقشی مؤثر داشته است.

فرجام نیکوی زمان

نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین دکتر علی اکبر عالمیان(استاد همکار مجتمع آموزش عالی تاریخ، سیره و تمدن اسلامی)؛ حکومت جهانی امام مهدی (عج)، نه تنها مورد تأکید و تأیید اهل بیت (ع) بوده است، بلکه به عنوان امید و آرمان عالی آن بزرگواران در جهت احیای شریعت محمدی (ص) و آموزه‌های قرآنی محسوب شده است.

اثبات تاریخی وجود امام زمان از راه بررسی منصب وکالت در عصر غیبت صغرا

نویسنده: حسین قاضی خانی؛ بحث در اثبات وجود امام دوازدهم شیعیان امامی، در گذر تاریخ همواره مطرح بوده است. امروزه افرادی مانند احمد الکاتب وجود وی را رد و بحث نواب اربعه را ساختگی برمی شمارند. مقاله حاضر درپی جواب گویی به این گونه بحث هاست. در نوشته پیش رو، کوشیده شده است با بررسی منصب وکالت در عصر غیبت صغرا از راه شناخت وکلا و چگونگی فعالیت های آنان به اثبات وجود امام زمان از راه تاریخی و نه از راه های کلامی و حدیثی پرداخته شود.

بازخوانی عوامل پیدایش و انحطاط انشعابات انحرافی شیعه در غیبت صغرا

نویسندگان: خدامراد سلیمیان و طیبه نقی ‌پور؛ پیشوایی معصومان:، به دو دوره تقسیم شده است: دورة حضور و دورة غیبت. هر یک از این دوره‌ها، دارای ویژگی‌هایی متمایز از دیگری است. یکی از ویژگی‌های دورة حضور، فراهم‌بودن همة زمینه‌های راهنمایی مردم به سوی حق و دوری از انحرافات و بی‌راهه‌ها بوده که در دورة پس از آن، با غیبت امام عج، زمینة پدیدآمدن و گسترش جریان‌های انحرافی توسعه یافت. البته دیری نپایید که بیش‌تر این جریان‌های باطل و مدعیان دروغین، به سبب هدایت‌های ظاهری و باطنی امام غایب، روشنگری‌های نایبان خاص و تلاش علمای زمان، چون کف روی آب، نابود شده، به تاریخ پیوستند.

دست برسر نهادن برای تعظیم امام زمان(عج) سنتی شرعی یا رسمی اجتماعی

نویسنده: حسین حسینیان مقدم؛ چکیده امروزه در بسیاری از مناطق شیعه نشین، بپاخاستن و دست بر سر نهادن در برابر شنیدن نام امام قائم(عج) در شمار آداب و رسوم عصر غیبت شمرده می شود و گاه از آن به عنوان سنتی شرعی و رایج در سیره شیعیان یاد می گردد. سیره ای که گفته می شود پیوستگی خود را تا عصر معصومان(ع) حفظ کرده است و ریشه در فرمان و سبک زندگی امامان معصوم(ع) دارد.

نقش و جایگاه توقیعات در عصر غیبت صغری

نویسنده: محمد رضا جباری؛ از مهم ترین وظایف و مسؤولیت های «نائبان چهارگانه » در عصر «غیبت صغری » ، دریافت و تحویل نامه های شیعیان، به امام عصر علیه السلام و متقابلا پاسخ آنها به شیعیان بود . البته در عصرهای پیش از «غیبت صغری » نیز یکی از مهم ترین راه ها برای ارتباط شیعیان با امامان معصوم علیهم السلام، نامه ها و مکتوبات بود .

شاخصه شناسی مواجهه ائمه علیهم السلام با مدعیان دروغین مهدویت

نویسنده: امیرمحسن عرفان ؛ این پژوهه می کوشد با هدف نهادینه سازی رویکرد کیفی بـه موضـوع مـدعیان دروغـین مهدویت ، شاخصه های مواجهه ائمه : با مدعیان دروغین مهدویت را بیان کند و این فرضیه را محک بزند که سبک مواجهه ائمه : با مدعیان دروغین دارای ویژگـی هـایی اسـت کـه می تواند به مثابة الگو در روزگار کنونی به کار تقابل با مدعیان بیاید. این مقاله بـا رویکـردی توصیفی _ تحلیلی سامان یافته ، و برحسب دستاورد یـا نتیجـه تحقیـق از نـوع توسـعه ای _ کاربردی و به لحاظ نوع دادههای مورد استفاده، یک تحقیق کیفی است .

واکاوی تاریخی مفاهیم معنا شناختی دوره غیبت صغرا

نویسنده: مجید احمدی کچایی؛ با گذشت سده‌های متمادی از جریان‌های تاریخی دوره غیبت صغرا، در برخی لغات آن دوره تحول صورت گرفته؛ به طوری که به نظر می‌رسد برخی واژگان مرتبط، معنای گذشته را از دست داده و به گونه‌ای دیگر فهمیده می‌شوند و البته بسیاری دیگر از این واژگان، با گذر ایام اصالت مفهومی‌شان را حفظ کرده‌اند.