بازگشت به سخن تاریخ|پایان نامه ها|دانلود کتاب|کتابشناسی|معرفی و گزارش|مصاحبه |مقالات دیگر|مقالات گروه|صفحه نخست ویژه نامه
مقالات حضرت زهرا (س)
آشنایی با شخصیت فاطمه زهرا(س) جوانه سعادت و فضیلت را در وجود همه انسانها شکوفا می کند
ارزش فاطمه‌ی زهرا (س) به عبودیت و بندگی خداست
تحلیل همتایی حضرت فاطمه زهرا (س) با قرآن از نگاه آیت الله جوادی آملی
محورهای اساسی مبارزات سیاسی حضرت زهرا علیها السلام
بررسی علل اعتراض حضرت فاطمه (س) از منظر صحیح بخاری
بررسی شیوه سیاسی حضرت زهرا(س) با کاوشی در خطبه فدکیه
سیره حضرت زهرا (س) در گفتار اهل سنت
زندگی و سیره حضرت زهرا (س) به عنوان الگوی سبک زندگی دینی
تحلیل و بررسی زیباشناسی خطبه فدکیّة حضرت زهرا(س)
زنان راوی حضرت زهرا علیهاالسلام
نقش حضرت زهرا علیهاالسلام در دفاع از حریم ولایت
سیمای حضرت فاطمه زهرا(س) از دیدگاه عرفانی امام خمینی(ره)
سیمای حضرت فاطمه در آیینه ادب فارسی
فاطمه مرضیه در اندیشه فلسفی هانری کربن
جامعه آرمانی در کلام حضرت فاطمه زهرا علیهم السلام
کارکردهای تفسیری استنادهای قرآنی در خطبه های حضرت زهرا (علیها السلام)
تحلیل خطبه عیادت حضرت زهرا بر پایه نظریه کنش گفتاری
بررسی اخبار محسن بن علی علیهما السلام در منابع فریقین
روضه های جعلی فاطمیه چگونه رواج پیدا کرد
تاريخ هجوم به خانه حضرت زهرا(س)
سیره حضرت زهرا(س) ظرفیت هدایت جامعه به سوی تمدن را دارد
فاطمه زهرا (س) چگونه اسوه ای است؟
بررسي اخبار محسَّن بن علي عليها السلام در منابع فريقين
علت اصلی اختلاف در تاریخ شهادت حضرت زهرا(س) چیست؟
محورهای اساسی مبارزات سیاسی حضرت زهراسلام الله علیها
جستارى در تاریخ شهادت ام الائمه، حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)
اقامتگاه‌های حضرت فاطمه سلام الله علیها
موقوفات فاطمه سلام الله علیها
تحلیل خطبه عیادت حضرت زهرا(س) بر پایه نظریه کنش گفتاری
جستاری در چگونگی و مکان دفن حضرت فاطمه زهرا(س)در منابع نخستین
حجت الاسلام و المسلمین دکتر رفیعی در مصاحبه اختصاصی با سایت سخن تاریخ
فدک؛ یادگاری از بانوی آب و آیینه
فرزانگی در سیره فاطمی
خطبه فدکیه تفسیری بر آیات قرآن کریم
رنج‌های فاطمه(س) از زبان علی(ع)
فاطمه(س) و رسالتهای اجتماعی
بررسي سيره عملي حضرت زهرا (سلام الله عليها) در دفاع از ولايت
جامعه آرماني در کلام حضرت فاطمه زهرا(س)
حضرت زهرا عليهاالسلام و روايت حديث(در منابع اهل سنت)
اصول موثر در تحكيم زندگي حضرت علي(ع) و حضرت زهرا(س)


  چاپ        ارسال به دوست


مقالات متفرقه تاریخی


آشنایی با شخصیت فاطمه زهرا(س) جوانه سعادت و فضیلت را در وجود همه انسانها شکوفا می کند

آیت الله العظمی سبحانی:
آشنایی با شخصیت فاطمه زهرا(س) جوانه سعادت و فضیلت را در وجود همه انسانها شکوفا می کند

 

 

اشاره:متن حاضرپیام آیت الله العظمی سبحانی به همایش "فاطمه (س) انسان کامل" است که در مرکز اسلامی پاریس برگزار گردید.

بسم الله الرحمن الرحیم

شیفتگی به کمال، و دوری جستن از کاستی ها و نزول در پهنه ی فضیلت، امری فطری است و هر فردی در طول زندگی خواهان گرایش و حرکت به سمت فضائل است و در این مسئله، تفاوتـی میان زن و مرد نیست.

یکی از راه های پرورش این تمایل فطری و شناخت مسیر صعود به کمال انسانی، آشنایی با شخصیتهای کامل انسانی و عمل به سیره و روش اولیاء الهی است.


یکی از این شخصیتهایی که به مقام کامل انسانی رسیده و آشنایی با او می‌تواند جوانه سعادت و فضیلت را در وجود همه انسانها شکوفا کند فاطمه زهرا (سلام الله علیها) دختر پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) است.


داوری هیچ موجودی درباره انسان به پایه داوری کتاب آسمانی قرآن که سخن خداست نمی‌رسد. خداوند سبحان در قرآن می فرماید(علیهم السلام) «ألا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ» «آیا آن کس که خلق را آفریده به خوبی آنرا نمی شناسد؟»


اگر چه در آیات قرآن، نام زهرا به میان نیامده است، اما در آیات متعددی لفظ کلی به کار برده که جز دختر پیامبر، مصداق دیگری نداشته است. این آیات جایگاه و مقام والای اهل بیت (علیهم السلام) و نیز فاطمه(سلام الله علیها) را در پیشگاه خداوند روشن نموده و علت برتری دخت پیامبر را بیانگر است.


آیه تطهیر

آیه تطهیر از آیات معروفی است که در شأن حضرت زهرا (سلام الله علیها) و اهل بیت پیامبر (علیهم السلام)نازل شده و آنها را انسانهایی پاک و پیراسته از گناه ، به جامعه اسلامی معرفی می‌نماید.


این پیراستگی مربوط به پیراستگی ظاهری نیست، بلکه مقصود تطهیر نفوس، از ذنب وگناه است که یگانه افتخار انسان به شمار می رود.
خدای سبحان در سوره احزاب می‌فرماید(إِنَّمَا یُرِیدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا) «محققاً خدا می خواهد پلیدی را از شما ببرد، وشما را از گناه وخلاف پیراسته گرداند»


توجه به معنای لغوی «اهل بیت» و احادیث متواتر اثبات می‌کند که مراد از واژه «اهل بیت»، حضرت زهرا (سلام الله علیها) و اصحاب کساء است. و قرائن قطعیه داخلیه و خارجیه این مدعا را اثبات می‌کند.


مقصود از واژه رجس در این آیه، هر نوع آلودگی و پلیدی، اعم از مادی و معنوی است. اهل لغت بر این معنا اتفاق نظر دارند. همچون ابن فارس که می‌گوید(علیهم السلام) رجس بر هر نوع دَرهم آمیختگی دلالت دارد و به همین سبب به پلیدی و آلودگی­ها رجس می گویند؛ زیرا کثافات به آن آمیخته است.
تحقیق در این واژه گواه آن است که برای کاربرد آن برای انسان به معنای دوری از هرگونه پلیدی برای نفس وضع شده و اگر عملی را به این وصف بیاورند، این عمل از نظر شرعی و عرفی، عملی زشت است.


نفی جنس یک شیء بر نفی طبیعت آن شیء دلالت دارد. به همین دلیل خداوند علاوه بر جمله «لیذهب عنکم الرجس» جمله «یطهرکم تطهیرا» را برای تاکید آن بیان می‌کند.


نتیجه آنکه باید اهل بیت را کسانی بدانیم که منتسب به خانواده پیامبر هستند و از ملکات و مقتضیاتی برخوردارند که این مقتضیات در نهایت آنها را به عصمت می‌رساند.


و فاطمه زهرا(سلام الله علیها) باتفاق همه علما و محققین اسلامی از اهل بیت است.
خداوند در آیه دیگر به مقام این بانوی بزرگ اشاره می کند و آن آیه مودت است (قُلْ لا أسْألُکُمْ عَلَیْهِ أجْراً إلاّ الْمَودَّةَ فِی الْقُربَی) «بگو من پاداشی ازشما نمی خواهم، جز دوستی نزدیکانم.»


رسالت پیامبران وهرنوع رنج وزحمتی که دراین راه متحمل می شوند، برای خداست و باید پاداش خود را از خدا دریافت کنند، ولی درعین حال، خدا دوستی نزدیکان پیامبر اسلام را در این آیه به عنوان یک فریضه واجب نموده است.


چنین سفارشی هر چند به صورت اجر ومزد تلقی شده است، ولی درواقع فریضه ای است بر امت که در سایه چنین حُبی ونزدیکی با چنین گروهی با فضیلت، به حدّ کمال می رسند ودر سایه این مودت، ازنظر عرفان علمی وعملی بالا می روند، و دخت گرامی پیامبر نزدیک ترین فرد به پیامبر گرامی می باشد که باید همه مسلمانان جهان، اورا دوست داشته واحترام خاصی برای او قائل شوند.


واژه «قربی» در آیه به معنای همه نزدیکان نیست؛ زیرا معنای لغوی قربی و آیات قرآنی که قربی را استفاده کرده اند، و مورد استعمال این واژه در روایات بیان شده به معنای نزدیکان پیامبر و مصداق آن اهل بیت (علیهم السلام) است.


احمد در کتاب «فضائل الصحابه» با سند خود از سعید بن جبیر و او از عامر چنین نقل می کند(علیهم السلام)لمّا نزلت «قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودة فی القربی» قالوا(علیهم السلام) یا رسول الله من قرابَتُک؟ من هولاء الذین وجبت علینا مودّتُهم؟
قال(علیهم السلام) علی و فاطمه و ابناهما(علیهم السلام) و قالها ثلاثاً «هنگامی که آیه «قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودة فی القربی» نازل شد، پرسیدند(علیهم السلام) ای پیامبر خدا، نزدیکان تو چه کسانی هستند. کسانی که دوستی آنان بر ما واجب است کیستند؟فرمود(علیهم السلام) علی و فاطمه و دو پسر آنها و سه بار این سخن را تکرار کرد.»


در این آیه استثنا وجود دارد، و استثنا همیشه باید با مستثنی منه، پیوند و رابطه داشته باشد و استثنای منقطع در کلام فصیح وارد نمی شود، مگر به تاویل خاصی.


در ابتدای آیه، خداوند درخواست هر نوع اجر و پاداش را از سوی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نفی می کند و با جمله «الا الموده فی القربی» دوستی قربی را پاداش قرار می دهد.


مودت در صورتی پاداش پیامبر می شود که نتیجه آن به خود او باز گردد، و این در صورتی است که معنای قربی خویشاوندان تفسیر شود و تکریم پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) تحقق پذیرد. در غیر اینصورت (یعنی ترک محبت خویشاوندان پیامبر) پاداش پیامبر نبوده و به این فریضه الهی عمل نشده است.
در نتیجه میتوان گفت که «ال» در «القربی» برای عهد است، و نائب مناب «یای متکلم» است و نزدیکان من مراد است.


بنابر این یکی از مصادیق حتمی افرادی که مودت آنها بعنوان اجر و پاداش رسالت بزرگ پیامبر اسلام عنوان شده فاطمه(سلام الله علیها)است و این دلالت دارد بر عظمت شخصیت این بانو که او را در این جایگاه قرار داده است.


یکی دیگر از کمالات انسانی فاطمه (س)، سخن گفتن فرشته ها با اوست.
چگونه قابل تصور است که فرشته وحی و یا دیگر فرشتگان که با انبیاء و اولیاء سخن می گویند با فاطمه زهرا (سلام الله علیها) سخن گفته باشند؛ این شبهه ای است که مطرح می شود.


برای پاسخ به این شبهه ابتدا مقدمه‌ای را بیان کرده و سپس این فضیلت دخت پیامبر را توضیح می‎دهیم.


امکان سخن گفتن با ملائکه

جهان، پر از صور و اصوات برزخی است که اغلب انسان ها به خاطر نداشتن توانمندی، یارای دیدن و شنیدن آنها نیست، امّا گروهی که از نردبان کمال و فضیلت بالا رفته اند، می توانند این اصوات و صور برزخی را درک کنند، تا آنجا که فرشته والامقامی چون «روح الأمین» با آنها سخن می گوید و سخن او را می‌شنوند.


تردیدی نیست که فرشته وحی و یا دیگر فرشتگان با انبیا و اولیا که وحی الهی را در اختیار آنها می‌گذارند سخن می‌گویند، ولی سخن گفتن آنان به پیامبران اختصاص ندارد، بلکه با انسان‌های والا نیز سخن می‌گویند.


یکی از معارف مسلّم در میان علمای اسلام، وجود افراد «محدَّث» در میان مسلمانان است. فرد «محدَّث» پیامبر نیست، و بر او وحی نازل نمی‌شود، ولی در عین حال، فرشتگان، با وی سخن می‌گویند، و سخن آنان را می شنود، و لذا او «محدَّث» زیرا فرشته با او سخن می گوید. در آیات قرآن و احادیث فریقین به این مطلب اشاره شده است.


محدَّث در قرآن
کوته نظران، سخن گفتن فرشته با غیر پیامبران را دور از واقعیت می شمارند، در حالی که قرآن کریم یادآور سخن گفتن فرشته با مادر مسیح، حضرت مریم (سلام الله علیها)است، آنجا که می‌فرماید(علیهم السلام)


«وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِکَةُ یا مَرْیَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاکِ وَ طَهَّرَکِ وَ اصْطَفاکِ عَلی‏ نِساءِ الْعالَمِینَ».«آن گاه که ملائکه به مریم گفتند(علیهم السلام) خدا تو را برگزیده و از آلودگی پاک کرده و تو را بر زنان جهان برتری بخشیده است.»
سخن گفتن فرشتگان با فرد، نشانه نبوت و رسالت او نیست، بلکه نشانه ارتقای مخاطب به قله کمال است که به او توان و قابلیت شنیدن صدای فرشتگان را می‌دهد.


از این گذشته، قرآن کریم، سخن گفتن فرشتگان را با همسر حضرت ابراهیم، هاجر یادآور می‌شود و می‌فرماید(علیهم السلام)(«قالُوا أَ تَعْجَبِینَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَتُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیْکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ إِنَّهُ حَمِیدٌ مَجِیدٌ). «آیا از فرمان و اراده خدا در شگفت هستی، رحمت و برکات او بر شما خاندان [نبوت‏] باد...»
دخت گرامی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به خاطر کمال وجودی، از افراد «محدّث» به شمار می‌رود، یعنی صدای فرشته را می شنید، ولی او را نمی‌دید. از این جهت در روایات، دخت گرامی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) محدّثه‏ معرفی شده که‏ خود حاکی از کمال برتر است.


آنچه که گفته شد اشاره ای به بعضی از ابعاد گوناگون شخصیت انسانی بالای این بانوی بزرگ حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) بود و این روشنترین و محکمترین دلیل بر اینکه زن هم دقیقا همانند مرد بر اساس طبیعت انسانی خود میتواند به کمالات عالیه فطری برسد و در جایگاه عصمت و سخن گفتن با فرشتگان الهی گام نهاده و گوی سبقت را از بسیاری از مردان در طی مسیر تکامل و فضایل الهی ربوده.

 

 


١٩:٣٨ - چهارشنبه ١٥ دی ١٤٠٠    /    شماره : ١٢٣٩٥٩    /    تعداد نمایش : ١٢٣


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





مقالات گروه

نگاهی به فعالیت های فرهنگی حضرت زهرا(سلام الله علیها)

متن حاضر، نوشتار حجة الاسلام والمسلمین دکتر محمد دشتی عضو هیئت علمی جامعة المصطفی العالمیه است که به صورت اختصاصی برای سایت سخن تاریخ و ویژه نامه شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) نگاشته شده است.

تبیین فضائل و شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) در گفتگوی با دکتر حسین عبدالمحمدی:

حضرت زهرا(س) مظهر جمال و جلال خداوند است.

سیره خانوادگی حضرت زهرا(س) در گفتگو با دکتر محمدرضا جباری

شیوه رفتاری صدیقه کبری(س) برای تمامی مادران در طول تاریخ درس‌آموز است

دکتر نعمت الله صفری فروشانی در مصاحبه اختصاصی با سایت سخن تاریخ

حضرت زهرا(سلام الله علیها) تمام فدک را شرعاً از آن خود می دانست.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر رفیعی در مصاحبه اختصاصی با سایت سخن تاریخ

اگر حضرت زهرا (سلام الله علیها) سکوت می کرد. و دفاع نمی کرد اساس تشیع و ولایت امیرالمومنین (علیه السلام) دچار مشکل می شد. می گفتند اگر خبری بود ایشان باید می گفت.

در سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسین عبدالمحمدی مطرح شد:

عبودیت و بندگی؛ راز کرامت حضرت زهرا (علیها السلام)

انتخاب های حضرت زهرا(سلام الله علیها)

حجت السلام دکتر رفیعی: در سوره ی مبارک هل اتی،ملاک انتخاب حضرت زهرا(سلام الله علیها)را بیان کرد،فقط خدا،فقط خدا.

نسب ذريه زهرا(س) در روايات شيعه و سني

نوشته شده توسط سید علیرضا عالمی*
چكيده: بديهي است از نظر سببي ذريه زهرا(س) فرزندان پيامبر(ص)هستند. اما رواياتي از رسول خدا(ص) در منابع معتبر شيعه و سني وجود دارد كه اثبات كننده