بازگشت به سخن تاریخ|ویژه نامه ها|کتابخانه های دیجیتال|پایگاههای اینترنتی|کتاب شناسی|معرفی کتاب|پایان نامه ها|مقالات دیگر|مقالات گروه|صفحه اصلی ویژه نامه
مقالات تحلیلی
هدف قيام امام حسين از زبان امام
عزاداري امام حسين عليه السلام در محضر امامان شيعه عليهم السلام
کتاب زندگانی حضرت ابالفضل العباس (ع)
نقش آفرینی حضرت عباس(علیه السلام) در حماسه عاشورا
علت عدم حضور سليمان بن صرد در کربلا
بازخوانی رزم نوجوان ماه‌رو در کربلا
جريان شناسي تاريخي رويكرد و قرائت حماسي ـ اسطوره‌اي از واقعة عاشورا
عزادارى، سنت يا بدعت؟
تاريخ عزادارى براى امام حسين(عليه السلام)
محمد بن حنفيه و قيام کربلا
چرا امام حسين(ع) به روزگار حکومت معاويه قيام نکرد
مسئله آب در کربلا
امام حسين عليه السلام و حکومت ديني
عزت طلبى در نهضت امام حسين(ع)
چرا امام حسين(ع) به روزگار حکومت معاويه قيام نکرد
قيام عاشورا: بايدها و پيامدها
جزئیات اخبار شهادت امام حسین در منابع کهن
عاشورا در آينه آمار و ارقام
از مرثيه تا تعزيه (بازخوانى تاريخى - هنرى تعزيه)
عزاداري امام حسين عليه السلام در محضر امامان شيعه عليهم السلام
بازخوانيِ چند حديث مشهور درباره عاشورا
عاشورا در آينه آمار و ارقام
عزادارى، سنت يا بدعت؟
بستر تاريخي‌ عزاداري امام حسين(ع)‌ در اهل‌ سنت‌
عوامل و انگيزه هاي تحريف در تاريخ عاشورا- بخش اول
عنصر آزادگي در نهضت حسيني
عبدالله بن جعفر و قيام كربلا
شهيد مطهري، پيامهاي عاشورا و خطر تحريف، مروري دوباره
شبهه زدايي از قيام امام حسين
زمينه هاي اجتماعي واقعه عاشورا
چرا امام حسين در روزگار معاويه قيام نکرد؟
جزئیات اخبار شهادت امام حسین در منابع کهن
نهضت عاشورا، پيام ها و پيامدها
پژوهشى درباره نام، سن و كيفيّت شهادت طفل شيرخوار امام حسين(ع)
فلسفه قيام عاشورا
قيام حسيني و عبدالله بن عباس
عوامل و انگيزه هاي تحريف در تاريخ عاشورا- بخش اول
پژوهشي درباره فرجام و محل دفن سر مطهر امام حسين(ع) و سرهاي ديگر شهدا
عنصر آزادگي در نهضت حسيني
شهيد مطهري، پيامهاي عاشورا و خطر تحريف، مروري دوباره
شبهه زدايي از قيام امام حسين
روي کردي هدف شناختي به نهضت عاشورا (نقد ديدگاه ها)
تحريفات عاشورا در مكتب تاريخ‏ نگارى شام
پژوهشى در اربعين حسينى(عليه السلام)
بن مايه ها و درون مايه هاي رخداد عاشورا (بررسي تاريخي)
از عاشوراي حماسه تا عاشوراي مرثيه
علت عدم حضور سليمان بن صرد در کربلا
روي کردي هدف شناختي به نهضت عاشورا (نقد ديدگاه ها)
بازخوانی رزم نوجوان ماه‌رو در کربلا
زمينه هاي اجتماعي واقعه عاشورا
پربازدید ترین مطالب
کتابشناسی امام حسن عسکری(ع) ( 3999 )
زندگينامه حجت الاسلام و المسلمین ناصر باقری بیدهندی ( 3020 )
فهرست جلسات بررسی تاریخ کلام امامیه در عصر حضور ائمه (ع) ( 2917 )
آثار منسوب به امام صادق (ع) ( 2905 )
تعامل امام عسکری(ع) با فرقه‌ها و جریان‌های شیعی ( 2851 )
آنه ماری شمیل و کتاب محمد رسول خدا (ص) ( 2423 )
جایگاه غدیر در سقیفه ( 2308 )
نکات اصلی و کلیدی در مطالعات غدیر شناسی ( 2226 )
رفتار سیاسی امیرمؤمنان (ع) و پاسخی به پرسش ها و اشکالات ( 2209 )
ماجرای عقیم بودن امام حسن عسکری(ع) ( 2202 )


  چاپ        ارسال به دوست

معرفی کتاب جريان‌شناسي تاريخي قرائت‌ها و رويكرد‌‌هاي عاشورا

جريان‌شناسي تاريخي قرائت‌ها و رويكرد‌‌هاي عاشورا

از صفويه تا مشروطه (با تاكيد بر مقاتل)

 

اثر برگزیده جشنواره بین المللی فارابی


بیان مسأله
از زمان رخداد واقعه عاشورا تا عصر حاضر، مقتل‌نویسان و راویان و مورخان تاریخ عاشورا برداشت‎های گوناگون از این واقعه، ارائه کرده‌اند كه هر اندیشمند و پژوهش‎گر تاریخ عاشورا را به این اندیشه وا‎ می‎دارد كه چرا درباره یك حادثه، به این میزان، برداشت‎های گوناگون شده است؟

چنانکه برخی از آموزه‌های روایی و نیز بعضی از برداشت‌ها و یا تفسیرهای نادرست از برخی آموزه‌های دینی و اعتقادی از جمله بحث قضا و قدر، شفاعت و... زمینه و عامل دیگری برای ظهور یا رواج برخی دیگر بوده است. این پژوهش، پس از تبیین و پیشینة هر قرائت و بیان شاخص‌ها و ویژگی‌های آن، درصدد شناسایی، مطالعه و بررسی شرایط، زمینه‎ها و عوامل پیدایش و یا ترویج این قرائت‎ها از واقعة عاشورا و در یك جمله، جریان‌شناسی تاریخی این قرائت‎ها از عصر صفویه تا مشروطه، البته با بهره‌گیری از مقاتل و منابع تاریخ عاشورای دوران مورد بحث است.
اهداف
هدف از این پژوهش، بازشناسی زمینه‌ها، بسترها و ریشه‎یابی علل و عواملی است که در قرائت‌های گوناگون از واقعة عاشورا در مقطع زمانی یاد شده نقش داشته‌اند، تا افراط و تفریط‎هایی كه در تفسیر و برداشت از این واقعه شده و منجر به برداشت‌های مجعول و منحرف شده، شناسایی و مورد نقد و بررسی قرار گیرد، چرا که بیشتر قرائت‌هایی که از آن سخن گفته خواهد شد، قرائت‌هایی هستند که سبب تحریفات و کژی‌های بسیاری در معرفی و ترویج فرهنگ عاشورا شده‌اند و اکنون ما در عصر حاضر، میراث خوار آن هستیم.
پرسش اصلی : چه گونه‎هایی از قرائت‎های عاشورا و با چه ویژگی‌ها و شاخص‌هایی از عصر صفویه تا مشروطه، وجود داشته و چه زمینه‌‌‎ها و عواملی سبب پیدایش و یا ترویج آنها شده است؟
فرضیه‌ها  
1. شرایط تاریخی، اجتماعی و فرهنگی جامعة شیعه در پیدایش و یا ترویج برخی از قرائت‎ها، دخیل بوده است.
2. شرایط سیاسی حاكم در ایجاد و ترویج برخی قرائت‎ها، مؤثر بوده است.
3. وجود باورهای اعتقادی، ذوق‎ها و سلایق گوناگون و در مواردی، برداشت‎های نادرست از آموزه‎های دینی، در پیدایش و یا ترویج برداشت‎های خاص از قیام عاشورا، نقش داشته است.
روش تحقیق
پس از جمع‎آوری مدارک و مستنداتِ لازم و كافی از منابع گوناگون و متعددِ مربوط به موضوع پژوهش هر فصل و تنظیم آنها، ابتدا به توصیف و تحلیل اطلاعات و داده‎ها و در مرحلة نهایی به تبیین آنها پرداخته شد. نوع تحقیق در این اثر با توجه به طرح مباحث نظری، افزون بر مباحث کاربردی، نظری نیز می‌باشد.
نتایج بحث
نتيجه مهم این پژوهش اين است كه بطور تلویحی و از لابلای مباحث، می‌توان به قرائت و برداشتِ مختار تا حدودی پی برد. افزون بر این، در اینجا به صراحت گفته می‌شود که از دیدگاه نگارنده، واقعة کربلا دارای ابعاد و زوایای گوناگونی است، از‌این‌رو گزارش و تحلیل و تبیین واقعة عاشورا بایستی بر اساس ابعاد احساسی و تراژدیک، حماسی و انقلابی و عرفانی باشد که مقتضای ذات این واقعه است، اما با این وجود، این گزارش و تحلیل و تبیین باید بر اساس و در چارچوب منابع تاریخی و حدیثی معتبر کهن ـ که در نهایت و حداکثر تا منابع قرن هفتم را در بر می‌گیرد ـ باشد و از هر گونه اعتماد بر منقولات و گزارش‌های منابعِ پس از این دوره، پرهیز کرد. افزون بر این، در این گزارش و تحلیل و تبیین، باید کوشش شود که میزان و سهم پرداختن به هریک از ابعاد واقعه به صورت متوازن و به میزان نقش آنها در واقعه و بدون افراط و متأثر از اوضاع و شرایط زمانه، باشد. از این‌رو نباید برخی از قرائت‌ها و برداشت‌ها که حاکمیت مطلق و یا غالب را در دوران مورد بحث داشته و هنوز هم دارد، قرائت غالب و مقبول تلقی شود، چرا که نتیجة آن، گرفتاری در دام تحریف و دگر‌اندیشی در گزارش و تحلیل تاریخ عاشورا است.
واژه‌های کلیدی
عاشورا، صفویه، مشروطه، جریان‌شناسی


١٤:٢٢ - سه شنبه ٣٠ آبان ١٣٩١    /    شماره : ٢٣٠٠١    /    تعداد نمایش : ٣٤١


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





مقالات گروه

نقد و ارزيابي كتاب«الفتوح» بارويكرد به حادثه كربلا

با کنکاش در منابع تراجم نگاري و کتاب شناسي قرن هاي سوم چهارم هجري ،در مي يابيم که کتاب «الفتوح »و نويسنده ي...

امام حسين عليه السلام و قيام براى تشكيل حكومت اسلامى

معاويه بن ابى سفيان در طول دوران حكومتش جامعه اسلامى را از هويت خود دور مى ساخت در چنين موقعيتى امام حسين(ع) با...

تأثیر نهضت سرخ حسينى(ع) بر پیروزی نهضت خمينى(ره)

مفروض اين نوشتار اين است: "قيام سرخ امام حسين ‏عليه السلام بر پيروزى انقلاب اسلامى تأثير گذاشته است." اين...

بررسي مستند حيات حضرت زينب(س) و نقش آفرینی در نهضت حسینی

بررسي مستند حيات حضرت زينب(س) و نقش آفرینی در نهضت حسینی(بر اساس منابع پیش از قرن هفتم هجری) مقاله برگزیده در...

ویژه نامه های سخن تاریخ